Wie alleen de keynotes volgt, denkt dat GenAI alles al kan. Wie alleen de incidenten leest, denkt dat je er beter vanaf blijft. De werkelijkheid van 2026 is interessanter — en vraagt om nuchterheid.
Wat er echt kan
- Agents die doorwerken. AI voert inmiddels taken van enkele uren zelfstandig uit — onderzoek, administratie, software-aanpassingen. De betrouwbaarheid op zulke lange taken ligt rond de 50%: indrukwekkend, en tegelijk de reden dat een mens eindverantwoordelijk moet blijven.
- Bewezen werkpaarden. Programmeerhulp en klantenservice zijn de meest volwassen toepassingen. Klarna liet zijn AI-assistent het werk van honderden medewerkers doen — en nam daarna weer mensen aan voor de complexe en emotionele gesprekken. Beide helften van dat verhaal zijn waar.
- Kelderende kosten. Dezelfde AI-prestatie die eind 2022 nog twintig dollar per miljoen tokens kostte, kost nu centen. Let wel: goedkoop per token is niet hetzelfde als een voorspelbare rekening — 73% van de bedrijven zag de AI-kosten boven begroting uitkomen (FinOps Foundation, 2026).
Voor de nuchterheid: in Nederland gebruikte in 2025 zo'n 33% van de bedrijven AI (Eurostat) — koploper in Europa, maar bij kleine bedrijven is het 17%. Wie nu gestructureerd begint, loopt dus niet achter.
Wat er echt misgaat
- Verzonnen output blijft. Hallucineren is geen kinderziekte maar een eigenschap. Wereldwijd telt de teller inmiddels zo'n 1.400 rechtszaken waarin AI-verzinsels in stukken opdoken. En sinds de Air Canada-uitspraak is duidelijk: jouw chatbot, jouw aansprakelijkheid.
- Stille datalekken. Ruim een derde van wat medewerkers in AI-tools plakken is gevoelige informatie (Cyberhaven, 2025), vaak via privé-accounts. Schaduw-AI verbieden werkt niet; goede afspraken en zakelijke licenties wel.
- Regelgeving met data. De EU AI Act geldt al: verboden toepassingen en AI-geletterdheid sinds februari 2025, transparantieplicht voor chatbots per 2 augustus 2026. De zwaardere verplichtingen schuiven naar eind 2027 — uitstel, geen afstel.
Onze raad
Behandel GenAI als een nieuwe medewerker: veel talent, geen verantwoordelijkheidsgevoel. Geef het echte taken, controleer de output, en leg vast wie eindverantwoordelijk is. Tussen hype en angst ligt gewoon goed management.
Tags
- genai
- strategie
- risico
Verwante artikelen
- Advisory
Vooruitkijken als routine: technology forecasting in de praktijk
Welke technologie verdient jouw investering — en wanneer? Ons actieonderzoek combineert text mining en scenarioplanning tot een aanpak die snel, diepgaand en herhaalbaar is.
1 min lezen
- Advisory
Voorbij AI: de technologie-agenda voor het mkb in 2026
Terwijl iedereen naar AI kijkt, wordt 2026 het jaar waarin compliance de digitale agenda van het mkb bepaalt — met vier deadlines die een datum hebben.
2 min lezen
- Education
GenAI in de collegezaal: regels die studenten echt gebruiken
Verbieden werkt niet, vrijgeven evenmin. Ons onderzoek aan de Universiteit Leiden laat zien hoe GenAI-richtlijnen eruitzien die studenten én docenten accepteren.
1 min lezen